STS-100
Endeavour/F-16
ISS-6A


Załoga STS-100 Symbol lotu STS-100 Osobiste logo C. Hadfielda w locie STS-100

 


Załoga :
 
Kent V. Rominger CDR  5 lot, NASA, USA
Jeffrey S. Ashby PLT 2 lot, NASA, USA
Chris A. Hadfield MS1/EV1 2 lot, CSA, Kanada
John L. Phillips MS2 1 lot, NASA, USA
Scott E. Parazynski * MS3/EV2 4 lot, NASA, USA
Umberto Guidoni MS4 2 lot, ASI, Włochy
Jurij W. Łonczakow MS5 1 lot, RAKA, Rosja

* - do 07.09.1999 do lotu w tej funkcji przygotowywał się Robert L. Curbeam, Jr..


Ładunek :

MPLM - "Raffaello", manipulator Canadarm-2 (Space Station Remote Manipulator System)


Orbita :

i=51,57°; h=381-404 km



 

Przebieg lotu :

16.04.2001 o 22:00 od stanu T-43 godziny rozpoczęto odliczanie.

Start 19.04.2001 o 18:40:42,044 (zapłon SRB, wzlot 0,025 s później) z wyrzutni LC-39A na Cape Canaveral .

Podczas startu zastosowano technikę bezpośredniego wejścia na orbitę. Uzyskuje się to poprzez włączenie silników OMS w trakcie wzlotu, w T+160 sekund. W wyniku tego manewru wysokość pierwotnej orbity wynosi 81-317 km. W apogeum uruchamiane są ponownie silniki OMS (manewr OMS-2 w T+43 min 38 s, 54 sekundy), co zmienia wysokość orbity na 193-330 km.

21.04.2001 o 13:59:07 wahadłowiec połączył się z Międzynarodową Stacją Kosmiczną.

22.04.2001 o 10:42 przyłączono do modułu Destiny SSRMS. O 11:45 rozpoczął się pierwszy spacer kosmiczny Kanadyjczyka Chrisa Hadfielda i drugi Scotta Parazynskiego. Spacer ten jest 103. amerykańskim, 63. z pokładu wahadłowca, a 19. poświęconym montażowi ISS. Na początku zostały podłączone kable zasilające pomiędzy stacją a Canadarm2, a następnie odbezpieczono antenę UHF i zamontowano ją na powierzchni modułu. Druga taka antena ma być zamontowana w czasie spaceru podczas misji STS-115 w przyszłym roku. Wykonano wszystkie zaplanowane operacje i o 18:55 zakończono EVA-1, trwającą 7 godzin 10 minut.

23.04.2001 o 09:25 otwarto włazy pomiędzy orbiterem a ISS i astronauci spotkali się z załogą stacji. O 16:00 do ISS dołączony został moduł MPLM Raffaello. Wkrótce potem załoga rozpoczęła przenoszenie ponad 3 ton ładunku na pokład ISS. O 19:26 włazy pomiędzy promem a stacją zostały ponownie zamknięte, by umożliwić obniżenie ciśnienia wewnątrz wahadłowca w ramach przygotowań do przeprowadzenia EVA-2. Późnym
wieczorem wykonano manewr, który podniósł orbitę kompleksu o 4 km.

24.04.2001 o 12:34 rozpoczęła sie EVA-2 z udziałem Hadfielda i Parazynskiego. W jej trakcie astronauci podłączyli pozostałe kable pomiedzy stacją a podstawą Canadarm2 i zdemontowali niepotrzebną już antenę z powierzchni Unity. Nie obeszło się bez problemów. Hadfield zgubił podczas demontażu anteny obejmę złączki i przez dłuższy czas jej poszukiwał, aby zapobiec spowodowaniu przez nią ewentualnej blokady jakiegoś mechanizmu. Natomiast Parazynski, przy współpracy Susan Helms ze stałej załogi stacji próbował wyjaśnić przyczynę awarii zapasowego obwodu zasilania SSRMS (Canadarm2). Wielokrotnie sprawdzono stan złącza, jednak nie przyniosło to rezultatów. Tymczasem Hadfield zaniechał próby demontażu konwertera sygnału wideo (VSC), ponieważ nie udało mu się zwolnić bolców mocujących urządzenie do palety Spacelaba. Następnie kierownictwo misji poleciło Parazynskiemu otworzyć jeden z paneli na powierzchni Destiny w celu kontroli jednego ze złączy, które podejrzewanego o spowodowanie problemów z SSRMS. Po demontażu i ponownym zamontowaniu próba użycia zapasowego obwodu manipulatora zakończyła się sukcesem. Z kolei astronauci zajęli się demontażem kabli łączących SSRMS z paletą Spacelab, w której wyniesiono go na orbitę i zamontowany na powierzchni stacji. Nastepnie Hadfield powrócił do demontowanej anteny, aby usunąć fragment pękniętej obejmy, lub przynajmniej potwierdzić, że odleciał on w przestrzeń i nie będzie powodował żadnych problemów w przyszłych operacjach cumowniczych. Parazynski w tym czasie powrócił do śluzy, gdzie podładował akumulatory oraz tymczasowo przeszedł na oddychanie tlenem ze zbiorników promu, aby zaoszczędzić zapasy w skafandrze. Jednocześnie Helms uniosła paletę Spacelab przy pomocy SSRMS i pozostawiła go w takim stanie na noc. 25.04. paleta zostanie ponownie umieszczona w ładowni orbitera. Następnie "spacerowicze" przenieśli przy pomocy RMS zapasowy DCSU, czyli konwerter prądu stałego do magazynku na powierzchni Destiny. EVA-2 zakończyła się o 20:14 i trwała 7 godzin i 40 minut.

25.04.2001 około 10:30 miano rozpocząć próby manipulatora SSRMS, jednak w nocy wystąpiły problemy z dwoma z trzech komputerów ISS. Pomimo przełączenia się na trzeci, w dalszym ciągu nie udało się uzyskać połączenia z serwerem stacji. Ze względu na groźbę znacznego opóźnienia (w tym momencie sięgnęło ono już pięciu godzin) załoga zajęła się rozładunkiem MPLM Raffaello. W tym czasie nastąpiła awaria systemu regeneracji powietrza Wozduch. Poprzednia awaria miała miejsce w ubiegłym tygodniu - system przełączył się automatycznie w reżim pracy z wydajnością 1/3 nominalnej i nie dawał się zrestartować w pełnym trybie pracy, choć po kilku godzinach samoistnie zaczął działać w normalny sposób. O 16:50 utracono łączność poprzez antenę pasma Ku, która służy do przesyłu telemetrii i danych masowych z pokładu stacji poprzez satelity systemu TDRSS. O 18:45 system Wozduch w module Zwiezda wznowił pracę. Testy SSRMS zostały przełożone na dzień następny, ponieważ zaplanowany dodatkowy spacer EVA-3 okazał się niepotrzebny, gdyż astronauci wykonali wszystkie zaplanowane czynności podczas dwóch wyjść.

26.04.2001 o 02:10 wyłączono zdalnie komputer #3, co spowodowało włączenie się komputera #2, który częściowo podjął pracę. Co prawda nie działal w pełnym zakresie, ale pozwolił na dostęp do systemów sterowania poprzez laptopa. W chwili restartu komputera na stacji automatycznie włączył się alarm i obudził śpiącą już załogę. Po kontroli pracy systemów komputerowych załoga ponownie udała się na spoczynek. Niestety kontakt z komputerem trwał zaledwie 40 minut. Ku zdziwieniu kierownictwa lotu o 10:15 astronautka Susan Helms zameldowała, że komputer pracuje poprawnie. O 18:35 do komputera przesłano zmodyfikowaną wersję oprogramowania, co spowodowało wznowienie jego pracy, choć jeszcze w niepełnym wymiarze. Tym samym potwierdziła się hipoteza o spowodowaniu awarii przez błąd oprogramowania. O 20:20 nieoczekiwanie
pojawiły się nowe problemy z systemem informatycznym stacji. Posłuszeństwa odmówiły dwa komputery z modułu Unity, których próbowano użyć jako zapasowych komputerów sterujących stacji. W związku z tym astronaci, którzy w międzyczasie praktycznie zakończyli prace związane z rozładunkiem i załadunkiem modułu Raffaello dostali wolne do końca dnia. O 22:35 podjęto decyzję o przedłużeniu lotu połączonego ze stacją
promu o 24 godziny, lecz już o 23:19 czas ten przedłużono do 48 godzin.

27.04.2001 o 11:21 rozpoczęto godzinny manewr podniesienia orbity stacji o około 3 km przy pomocy promu. Równocześnie poproszono stronę rosyjską o opóźnienie startu statku załogowego Sojuz TM-32 o 1-2 dni, ponieważ według NASA cumowanie Sojuza 30.04. stworzy niebezpieczną sytuację, jako że jego dolot do stacji odbędzie się w odległości zaledwie 7,5 metra od promu. Rosjanie postanowili wysłać statek zgodnie z planem, choć oczywiście możliwe jest jego wstrzymanie nawet kilkanaście sekund przed startem. Tymczasem o 14:35 Susan Helms odnalazła dysk ze starą wersją oprogramowania i kierownictwo lotu zdecydowało się go użyć, jako że kolejne próby uruchomienia komputerów zakończyły się fiaskiem. O 18:12 aktywowano manipulator RMS, którym uchwycono moduł Raffaello. O 20:03 został on odłączony od Unity.

28.04.2001 sytuacja z komputerami wyglądała w następujący sposób: #1 wymieniony na nowy, wielokrotne próby załadowania oprogramowania zakończone fiaskiem; #2 działający częściowo z dyskiem zawierającym starą wersję oprogramowania; #3 ma uszkodzony twardy dysk, a próby załadowania oprogramowania do pamięci operacyjnej były bezskuteczne. O 15:18 udało się załadować oprogramowanie sterujące do pamięci
DRAM komputera #3 i podjął on pracę, a kontrola lotu ma do niego dostęp. O 19:49 zwolniono hamulce SSRMS i rozpoczęto  prace zmierzające do umieszczenia palety startowej SSRMS w luku wahadłowca przy pomocy manipulatorów Canadarm2 i RMS. O 20:01 Canadarm2 rozpoczął przesuwanie palety, a o 20:44 RMS uchwycił ją. O 21:09 paleta została zwolniona z uchwytu Canadarm2 a następnie umieszczona w ładowni
przez RMS o 21:51. Tego dnia wykonano również trzeci i ostatni manewr podniesienia orbity kompleksu.

29.04.2001 o 11:10 udało się reaktywować twardy dysk komputera #3 i wznowił on pracę. O 16:20 wszystkie włazy pomiędzy stacją a Eneavourem zostały zamknięte, a o 17:34 oba obiekty rozdzieliły się. Wspólny lot trwał 8 dni, 3 godziny i 35 minut.

NASA odwołała lądowania o 13:04 i o 14:39 na KSC, z powodu złej pogody. Aktualnie pozostały 2 podejścia do lądowania w Bazie Edwards w Kalifornii.

Manewr deorbitacji rozpoczął się o 15:02:15 i trwał 3,5 minuty. Wejście orbitera w atmosferę nastąpiło o 15:39.

Lądowanie na bieżni 22 Edwards AFB nastąpiło 01.05.2001 o 16:10:42.

Czas lotu: 11d 21h 30m 00s
 


Strona główna | Loty załogowe | Astronauci | STS