Curiosity
MSL (Mars Science Laboratory)


Lądowanie                  sondy MSL. Łazik                  sondy MSL.

Sonda NASA przeznaczona do badania powierzchni Marsa (w tym poszukiwania śladów życia) za pomocą łazika dalekiego zasięgu (około 20 km), o czasie działania jednego roku marsyjskiego.

Start z wyrzutni SLC-41 na Cape Canaveral przy pomocy RN Atlas-5/541.

Cena misji wynosi około 1,5 miliarda USD. W celu zapewnienia wystarczającej ilości energii oraz ogrzewania, zasilanie pochodzi z dwóch ogniw radioizotopowych. Lądowanie przebiegało wg. poniższego scenariusza: po wejściu w atmosferę nastąpiła faza hamowania aerodynamicznego, następnie do spowolnienie spadku został użyty spadochron, potem zostały włączone silniki hamujące. Zamontowane one były na czterech wysięgnikach konstrukcji kratownicowej (zwanej Skycrane), a ich dysze były odchylone od jej osi podłużnej pod znacznym kątem. Pozwoliło to na dokonanie pięciosekundowego zawisu na wysokości 5 metrów nad powierzchnią gruntu, a następnie opuszczenie na linie złożonego łazika (zetknięcie z gruntem było dokonane z prędkością mniejszą od 1 m/s). Po przecięciu liny Skycrane odleciał na bezpieczny, kilkukilometrowy dystans, po czym rozbił się. Podczas schodzenia do lądowania wykonywane były fotografie rejonu lądowania, ich analiza pozwoliła na autonomiczny wybór najlepszego miejsca lądowania, leżącego wewnątrz elipsy o wymiarach 20 na 40 km. Rejon lądowania (krater Gale, 4,5° S, 137,4° E) został wybrany 22.07.2011 na podstawie danych z orbitera Mars Reconnaissance Orbiter. Graficzny schemat ostatniej fazy procedury lądowania. Masa sondy wynosiła 3893 kg, z tego na pojazd przypada 899 kg.

Aparatura naukowa łazika to:
 
  • MastCam: kamera do wielospektralnej stereofotografii oraz filmowania z wysoką rozdzielczością do 10 obrazów na sekundę - w czerwcu 2007 zaniechano wyposażenia kamery w zoom.
  • ChemCam: urządzenie do zdalnej detekcji składu chemicznego i mikrofotografii powierzchni próbek poddanych działaniu wiązki laserowej z odległości do 10 m.
  • Mahli (Mars HandLens Imager): kamera mikroskopowa o  rozdzielczości 2,4 razy większej i szerszym polu widzenia od analogicznego instrumentu pojazdów MER.
  • Alpha-Particle-X-ray-Spectrometer: spektrometr do badania składu pierwiastkowego skał i gruntu.
  • CheMin (X-ray Diffraction/X-ray Fluorescence instrument): instrument do ostatecznych analiz mineralogicznych metodą dyfrakcji i fluorescencji rentgenowskiej.
  • Radiation Assessment Detector: detektor szerokiego zakresu radiacji na powierzchni Marsa dla ustalenia zagrożeń przyszłej wyprawy załogowej.
  • Mars Descent Imager: kamera do fotografowania i filmowania z wysoką rozdzielczością w fazie opadania i lądowania, pozwoli na ustalenia geologicznego kontekstu miejsca lądowania oraz precyzyjnej jego lokalizacji.
  • SAM (Sample Analysis at Mars): zintegrowany zespół przyrządów zawierający chromatograf gazowy, spektrometr masowy i laserowy do analiz minerałów i atmosfery - w czerwcu 2007 zdecydowano zamiast wiertarki zamontować szlifierkę.
  • pulsacyjne źródło neutronów i  detektor wodoru (w tym wody) - zbudowany przez Rosyjską Agencję Kosmiczną.
  • zestaw przyrządów meteorologicznych i czujnik ultrafioletu - wyprodukowany w Hiszpanii.

  • Przebieg lotu:

    Start z Cape Canaveral rakietą Atlas 5-541 planowano na 08.10.2009, lądowanie na Marsie w październiku 2010.

    04.12.2008 NASA podjęła decyzję o przełożeniu startu sondy o dwa lata, na 14.10.2011.

    20.05.2010 okno startowe zdefiniowano jako 25.11.-18.12.2011, z dolotem w okresie 06-20.08.2012.

    19.11.2011 start opóźniono o dobę z powodu konieczności wymiany baterii w systemie likwidacji rakiety.

    26.11.2011 o 15:02 rakieta nośna z sondą wystartowała.

    Planowana na 11.12.2011 pierwsza korekta trajektorii została odwołana, z powodu jej wysokiej dokładności.

    11.01.2012 o 23:00 rozpoczęto korektę TCM-1 (t=175', dV=5,5 m/s).

    26.03.2012 o 23:00 rozpoczęto korektę TCM-2 (t<9', dV=~1 m/s).

    26.06.2012 wykonano korektę TCM-3 (t=40", dV=~5 cm/s). Zniwelowało to 200-kilometrową odchyłkę od planowanego punktu wtargnięcia w atmosferę.

    29.07.2012 wykonano korektę TCM-4 (t=6", dV=1 cm/s). Zniwelowało to 21-kilometrową odchyłkę od planowanego punktu wtargnięcia w atmosferę.

    06.08.2012 o 05:17:57,3 (05:31:45,4 ERT) sonda wylądowała na Marsie z odchyłką około 2 kilometrów od centrum elipsy lądowania. Zdjęcie MSL opadającego na spadochronie, wykonane przez sondę MRO. Miejsca upadku poszczególnych elementów sondy. Zdjęcie rejonu lądowania wykonane z kamery nawigacyjnej łazika.

    19.08.2012 laser pojazdu wypalił pierwszą dziurkę w marsjańskiej skale.

    22.08.2012 łazik rozpoczął jazdę - przebył 7,24 meta.

    30.08.2012 łazik przebył 21 metrów.

    04.09.2012 łazik przejechał dystans 30,5 metrów (w kierunku obszaru Glenelg), co łącznie daje 109 m.

    13.09.2012 łazik przejechał dystans 32 metrów, co łącznie daje 142 m. Mapka przebytej trasy.

    Do 17.09.2012 łazik przebył łączny dystans 259 metrów.

    Do 25.09.2012 łazik przebył łączny dystans 367 metrów.

    Do 26.09.2012 łazik przebył łączny dystans 416 metrów.

    Do 28.09.2012 łazik przebył łączny dystans 450 metrów.

    Do 01.10.2012 łazik przebył łączny dystans 480 metrów.

    Do 10.12.2012 łazik przebył łączny dystans 598 metrów.

    Do 17.12.2012 łazik przebył łączny dystans 677 metrów.

    Do 147 sola łazik przebył dystans 702 metrów.

    Mapka trasy przebytej w ciągu pierwszego roku pobytu na Marsie.

    01.09.2014 NASA formalnie przedłużyła misję o dwa lata.

    Do 19.04.2015 łazik przebył 10787 m.

    01.07.2016 NASA przedłużyła misję o dwa lata.

    Do 10.03.2017 łazik przebył 15,73 km. Mapka przebytej trasy.


    Plan lotu sondy
     
    data zdarzenie
    31.08.2018 zakończenie misji rozszerzonej


    Strona główna | Sondy kosmiczne | Mars | Witryna projektu